Հանրագիտարան
ԳԵՂԱՄ ՍԵՎԱՆ
Արձակագիր, գրականագետ
Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ Սովորել է տեղի վիեննական Մխիթարյանների վարժարանում և համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1949թ. տեղափոխվել է Բեյրութ, 1962թ.՝ Երևան: 1966թ. ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1962թ-ից աշխատել է ՀՀ ԳԱ Մ.Աբեղյանի անվան գրականաթյան ինստիտուտում։ Հրատարակվել են նրա «Ագռավները թառեցան» (1949թ.), «Սև ծովը նույնն է միշտ» (1954թ.), «Նահրեն-Ռաս-Բեյրութ» (1955թ.), «Կանաչ անապատ» (1957թ.), «Ծիծեռնակները ցածեն անցան» (1964թ.), «Հայոց թաղը» (1967թ.), «Երեք սերունդ» (1974թ.), «Ամեն մարդ իր ճանապարհով» (1979թ.) պատմվածքների ու վիպակների ժողովածուները, «Բյուրեղյա դղյակ» (1959թ.), «Ինչո՞ւ, ինչի՞ համար» (1982թ.), «Հող և սեր» (1986թ.) վեպերը։ Պատկերել է սփյուռքի, Թուրքիայի հայերի կյանքը։ Նրա գեղարվեստական երկերի առանցքային գաղափարը մարդու ազգային, դասակարգային արժանապատվության պահպանումն է։ Հեղինակի ոճի բնորոշ գծերից են մարդկային հարաբերությունների հոգեբանական նուրբ վերլուծությունը, պատումի անկեղծ, մտերմիկ շեշտը։ Նրա ուսումնասիրությունների ոլորտը եղել է սփյուռքահայ գրականությունը։ Տպագրվել են նրա «Վազգեն Շուշանյան» (1968թ.), «Սփյուռքահայ գրականության պատմության ուրվագծեր. 1920-1945» (1980թ.), «Հակոբ Մնձուրի» (1981թ.), «Հայրենիք-Սփյուռք գրական կապերը. 1920-1985» (1988թ.), «Համաստեղ» (1989թ.) մենագրությունները։ 1983թ. ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան: Մահացել է Երևանում:
ԳԵՂԱՄ ՍԵՎԱՆ
Արձակագիր, գրականագետ
Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ Սովորել է տեղի վիեննական Մխիթարյանների վարժարանում և համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1949թ. տեղափոխվել է Բեյրութ, 1962թ.՝ Երևան: 1966թ. ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1962թ-ից աշխատել է ՀՀ ԳԱ Մ.Աբեղյանի անվան գրականաթյան ինստիտուտում։ Հրատարակվել են նրա «Ագռավները թառեցան» (1949թ.), «Սև ծովը նույնն է միշտ» (1954թ.), «Նահրեն-Ռաս-Բեյրութ» (1955թ.), «Կանաչ անապատ» (1957թ.), «Ծիծեռնակները ցածեն անցան» (1964թ.), «Հայոց թաղը» (1967թ.), «Երեք սերունդ» (1974թ.), «Ամեն մարդ իր ճանապարհով» (1979թ.) պատմվածքների ու վիպակների ժողովածուները, «Բյուրեղյա դղյակ» (1959թ.), «Ինչո՞ւ, ինչի՞ համար» (1982թ.), «Հող և սեր» (1986թ.) վեպերը։ Պատկերել է սփյուռքի, Թուրքիայի հայերի կյանքը։ Նրա գեղարվեստական երկերի առանցքային գաղափարը մարդու ազգային, դասակարգային արժանապատվության պահպանումն է։ Հեղինակի ոճի բնորոշ գծերից են մարդկային հարաբերությունների հոգեբանական նուրբ վերլուծությունը, պատումի անկեղծ, մտերմիկ շեշտը։ Նրա ուսումնասիրությունների ոլորտը եղել է սփյուռքահայ գրականությունը։ Տպագրվել են նրա «Վազգեն Շուշանյան» (1968թ.), «Սփյուռքահայ գրականության պատմության ուրվագծեր. 1920-1945» (1980թ.), «Հակոբ Մնձուրի» (1981թ.), «Հայրենիք-Սփյուռք գրական կապերը. 1920-1985» (1988թ.), «Համաստեղ» (1989թ.) մենագրությունները։ 1983թ. ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան: Մահացել է Երևանում: