Հանրագիտարան
ՌՈՒԲԵՆ ԱՎԱՆԵՍՈՎ
Լեզվաբան
Ծնվել է Շուշիում։ 1909թ. ընդունվել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարան: 1919թ. ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1925թ.՝ Մոսկվայի պետական համալսարանը: 1944թ-ից եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ ռուսաց լեզվի ինստիտուտի պատմական քերականության և բառագիտության բաժնի վարիչը, սլավոնագետների միջազգային կոմիտեին առընթեր ընդհանուր սլավոնական լեզվաբանական քարտեզագրքի հանձնաժողովի, ԽՍՀՄ ԳԱ լեզվի և գրականության բաժանմունքին կից բարբառագիտության ու լեզվի պատմության գիտական խորհրդի նախագահը, հնչույթաբանության մոսկովյան ուղղության հիմնադիրներից, 1937թ-ից՝ Մոսկվայի պետական համալսարանի ռուսաց լեզվի ամբիոնի պրոֆեսոր: Նրա գիտական աշխատությունները հիմնականում վերաբերում են ռուսերենի բարբառագիտությանը, լեզվաբանական աշխարհագրությանը, հնչույթաբանությանն ու հնչյունաբանությանը, կացութային ու պատմական քերականությանը, ուղղագրությանն ու ուղղախոսությանը։ Նրա մոտ սովորել են ավելի քան 200 լեզվաբաններ: Նրա ղեկավարությամբ ու խմբագրությամբ կազմվել է «Մոսկվայից արևելք ընկած կենտրոնական մարզերի ռուսերենի ժողովրդական խոսվածքների ատլասը» (մաս 1-2, 1957թ.): 1958թ-ից եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից-անդամ, 1965թ-ից՝ Չեխոսլովակիայի ԳԱ լեզվաբանական ընկերության պատվավոր անդամ, 1967թ-ից՝ Միջազգային հնչյունաբանական ընկերության փոխնախագահը, 1973թ-ից՝ Վարշավայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 1978թ-ից՝ Լայպցիգի Սակսոնյան ԳԱ արտասահմանյան անդամ և Մայնցի գիտությունների և գրականության ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ: 1971թ. արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Մահացել է Մոսկվայում, թաղված է տեղի հայկական գերեզմանատանը:
ՌՈՒԲԵՆ ԱՎԱՆԵՍՈՎ
Լեզվաբան
Ծնվել է Շուշիում։ 1909թ. ընդունվել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարան: 1919թ. ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1925թ.՝ Մոսկվայի պետական համալսարանը: 1944թ-ից եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ ռուսաց լեզվի ինստիտուտի պատմական քերականության և բառագիտության բաժնի վարիչը, սլավոնագետների միջազգային կոմիտեին առընթեր ընդհանուր սլավոնական լեզվաբանական քարտեզագրքի հանձնաժողովի, ԽՍՀՄ ԳԱ լեզվի և գրականության բաժանմունքին կից բարբառագիտության ու լեզվի պատմության գիտական խորհրդի նախագահը, հնչույթաբանության մոսկովյան ուղղության հիմնադիրներից, 1937թ-ից՝ Մոսկվայի պետական համալսարանի ռուսաց լեզվի ամբիոնի պրոֆեսոր: Նրա գիտական աշխատությունները հիմնականում վերաբերում են ռուսերենի բարբառագիտությանը, լեզվաբանական աշխարհագրությանը, հնչույթաբանությանն ու հնչյունաբանությանը, կացութային ու պատմական քերականությանը, ուղղագրությանն ու ուղղախոսությանը։ Նրա մոտ սովորել են ավելի քան 200 լեզվաբաններ: Նրա ղեկավարությամբ ու խմբագրությամբ կազմվել է «Մոսկվայից արևելք ընկած կենտրոնական մարզերի ռուսերենի ժողովրդական խոսվածքների ատլասը» (մաս 1-2, 1957թ.): 1958թ-ից եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից-անդամ, 1965թ-ից՝ Չեխոսլովակիայի ԳԱ լեզվաբանական ընկերության պատվավոր անդամ, 1967թ-ից՝ Միջազգային հնչյունաբանական ընկերության փոխնախագահը, 1973թ-ից՝ Վարշավայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 1978թ-ից՝ Լայպցիգի Սակսոնյան ԳԱ արտասահմանյան անդամ և Մայնցի գիտությունների և գրականության ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ: 1971թ. արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Մահացել է Մոսկվայում, թաղված է տեղի հայկական գերեզմանատանը: